Openbare ruimte

In dit hoofdstuk leest u meer over de veranderopgaven binnen het domein Openbare ruimte.

1a Resultaten mei 2015
1b Interview met de projectleider
1c Voorstellen voor Openbare Ruimte

Download
1.1 Domein: Openbare Ruimte

Resultaten 15 mei

Wat hebben we bereikt?
De dialoog met inwoners, bedrijven en maatschappelijk betrokken partijen in de stad leverde veel informatie op in welke richting het beheer en onderhoud van de openbare ruimte zich kan ontwikkelen. Veelal blijkt dat de gemeente wordt gezien als eigenaar en niet als regisseur/adviseur van de openbare ruimte. Het ontbreekt aan duidelijkheid welke opgaven onder welke verantwoordelijkheid vallen, wat partijen kunnen verwachten en wat zij eventueel zelf kunnen doen als ze iets anders of beters willen.

Tegelijkertijd is er wel behoefte aan faciliteren, samenwerking, gezamenlijke visievorming, kaders en actie. De gezamenlijke visie moet geen blauwdruk zijn. We moeten vooral werken aan een gezonde voedingsbodem voor een energieke samenleving met ruimte voor initiatieven in de openbare ruimte. De visie is nodig om te komen tot gezamenlijke acties en een aantal duidelijke regels die direct voordelen opleveren voor de gebruikers.

Was de interesse voor het overdragen van (additioneel) beheer aan inwoners en private partijen enkele jaren nog slechts zeer beperkt, momenteel wordt daar minder terughoudend over gedacht. Van de gemeente wordt wel een basisniveau verwacht en ondersteuning bij de organisatie van additioneel beheer. Hoe dit georganiseerd wordt kan per gebied verschillen. Dat dit ook leidt tot verschillende kwaliteitsniveaus lijkt geen bezwaar te zijn.

Van nieuwe technologieën en mediagebruik verwachten partijen veel invloed op de openbare ruimte van de toekomst. Ook hiervan kunnen we geen eindbeeld maken en implementeren. Het gaat erom dat we samen met andere partijen stappen zetten, zorgen dat innovaties tot stand komen en toepassingen voor de stad mogelijk worden. Deze toepassingen leveren naar verwachting op de langere termijn kostenvoordeel en kwaliteitsverbetering van de dienstverlening in de openbare ruimte op. Op dit gebied is zeker groei te verwachten. Partijen verwachten van de gemeente vooral kortsluiten van werelden, bieden van kaders en faciliteren met kennis (data) van de stad.

Wat betekent dit financieel?
De afgelopen jaren kwamen al diverse bezuinigingen voor het domein openbare ruimte aan de orde. Op een totale begroting van ruim € 27 miljoen (exclusief riolering) is in de periode 2011 – 2014, € 3,8 miljoen bezuinigd op de openbare ruimte. Iets minder dan 1/3 hiervan is gerealiseerd door besparingen op en in de organisatie. Ook iets minder dan 1/3 van de besparingen is tot stand gekomen door innovatieve aanbestedingen en aanbestedingsvoordelen. Ruim 1/3 van de totale besparing is bereikt door kwaliteitsverlagingen.

In 2016 verwacht het college € 242.400 te kunnen besparen, waarvan € 139.200 op nieuwe technologieën en innovaties, € 99.200 op het inzetten van waardengericht beheren en € 4.000 door de regeldruk te verminderen. Deze bedragen kunnen oplopen tot een besparing van € 295.200 in 2019. Dat de besparing in 2016 en 2017 lager is dan in 2019 ontstaat door: investeringskosten, frictiekosten personeel en aanloopkosten doordat er in 2016 nog lopende contracten zijn.

Lees hier het volledige verslag van de resultaten in het domein Openbare Ruimte.

Interview

Jan Booij – projectleider Openbare ruimte

Jan Booij is projectleider voor het domein Openbare ruimte. Op de agenda staan: het verminderen van beleid en regelgeving, het veranderen van het voorzieningenniveau en/of een aanpassing va de kwaliteit van de openbare ruimte. Hierbij krijgen of nemen anderen (bewoners, bedrijven) een belangrijke rol. Er wordt ook gekeken of nieuwe onderhoudstrategieën voordelen voor de stad kunnen opleveren. In totaal moet binnen het domein openbare ruimte 500.000 euro bespaard worden.

Booij: “Eigenlijk gaan we vooral het gesprek met ons netwerk aan. Een groot deel van onze relaties hebben we per brief benaderd. Met onze belangrijkste partners gaan en zijn we in gesprek. We halen experts aan onze gesprekstafel en we organiseren bewonersavonden om over het belang in de openbare ruimte te praten. Soms gaan we ook met specifieke doelgroepen in gesprek zoals bijvoorbeeld de doelgroep jeugd. Door goed te luisteren en anderen uit te dagen proberen we de genoemde 500.000 euro aan besparingen te realiseren. Bedrijven geven bijvoorbeeld aan dat ander materiaalgebruik onderhoudskosten kan besparen. Op het onderhoud van speelvoorzieningen gaat dat financieel een voordeel opleveren.

Eén van de elementen van de agenda voor de stad is vernieuwingen aanbrengen. Dat is voor de openbare ruimte van Dordrecht best lastig. Veel technische innovaties waar marktpartijen mee werken passen wij in Dordrecht al toe. Het aantal echte vernieuwingen is daardoor beperkt. Dordrecht loopt in vergelijking met andere gemeenten niet achteraan in de rij qua vernieuwing. In 2014 hebben we bijvoorbeeld als eerste gemeente in Nederland een nieuwe ontwikkeling voor het aanbrengen van stortstenen in de Havens toegepast. Deze nieuwe techniek komt uit Japan is op Hamburg na als eerste bij ons uitgevoerd.

We hebben collega-gemeenten gevraagd om ons te helpen met het genereren van ideeën en oplossingen. Echte nieuwe oplossingen leverde dit niet op. Wel het aanbod om gezamenlijk in dit vraagstuk op te trekken, omdat ook in andere gemeenten de opgave min of meer identiek is.

Op de langere termijn gaan de zoekrichtingen die we nu hebben ingezet zeker iets opleveren. De technologische en maatschappelijke ontwikkelingen gaan zo snel dat er de komende jaren grote veranderingen komen die de rol van de overheid en de daarbij behorende financiën doen veranderen. Er zijn bijvoorbeeld landelijk proeven met lichtgevende fietspaden. Nu nog niet zo succesvol maar de techniek ontwikkelt door. Dit kan dan in de toekomst iets betekenen voor de straatverlichting."

Het college van B&W stelt de gemeenteraad het volgende voor

1. Stel openbare ruimte beschikbaar als proeftuin voor inwoners en bedrijven en ontwikkel nieuwe technologieën en innovaties, zoals smart city, open data, duurzaam materiaalgebruik en energiebesparing. Dit leidt tot efficiënter gebruik van de ruimte, verhoging van de kwaliteit en kostenbesparing. Voor de komende vier jaar passen we nieuwe technologieën toe op speeltoestellen, klokken, verlichting (LED) en constructies, waarmee we een besparing van € 151.000 per jaar halen.

2. Bij het beheer van de openbare ruimte overgaan van technisch naar waardengericht beheren (assetmanagement). Daarbij staan de functie, het gebruik (de gebruiker) en het beheersen van risico’s centraal. Dit leidt op termijn tot transparantere keuzes en verhoogt de effectiviteit van de inzet van middelen. Voor de komende vier jaar doen we voorstellen, waarbij wij vooral besparen op ingepland onderhoud en inspecties op het gebied reiniging en preventief onderhoud van constructies. Deze leiden tot een besparing in 2019 van € 140.000 per jaar.

3. De regeldruk verminderen door het vereenvoudigen van de procedures. Dat kan door de vergunningplicht te vervangen door algemene regels bij spandoeken.

4. Bij herinrichten van gebieden de gebruikswaarde van de openbare ruimte maximaliseren. Hiervoor de behoefte van alle belanghebbenden centraal stellen door middel van placemaking. Het voordeel is dat het leidt tot meer betrokkenheid en daardoor mede beheer en cofinanciering. Voor de lange termijn zijn voordelen te verwachten als het gaat om langere levensduur.