Coalitieakkoord   gemeente Dordrecht 2018 – 2022

Dordrecht: Een stad waar je bij wilt horen!

Geworteld in het verleden, gericht op de toekomst

Zelfbewust eiland
Eilanden hebben een bijzondere aantrekkingskracht op mensen, niet alleen hier maar wereldwijd. Eilanders zijn zelfbewust; los van ‘de wal’ creëren we onze eigen kansen en pakken we samen door op vraagstukken die ertoe doen. Vanuit die kracht wil de nieuwe coalitie samen met ondernemers en instellingen ook de wereld tegemoet treden: voortvarend en zonder valse bescheidenheid. Zodat we onze positie als toegangspoort naar de Randstad ten volle benutten.

Van stapelrecht naar watereconomie
Het verleden toont de kracht van onze stad: nadat Dordrecht bijna 800 jaar geleden stadsrechten kreeg, ontwikkelde de stad zich in de middeleeuwen tot belangrijke handelsstad en stapelplaats, en was het een van de zes grote steden van Holland. De Sint Elisabethsvloed in 1421 veranderde onze welvarende stad in een eiland omringd door vaarwegen, waardoor het stapelrecht van de stad door handelaars omzeild kon worden en onze economie opnieuw moesten worden opgebouwd.

Water als bedreiging en als kans; dat was zo in de vijftiende eeuw, en vandaag is dat niet anders. We zien kansen én opgaven die onlosmakelijk verbonden zijn met onze geografische ligging: gelegen rondom een knooppunt van wegen, sporen en rivieren vormen we de toegangspoort naar de Randstad en zijn we een geliefde uitvalsbasis voor inwoners en bedrijven. Nu de economie aantrekt, stijgt de vraag van starters en gezinnen naar aantrekkelijke, goed bereikbare woningen in onze stad. Bedrijven willen zich vestigen op de nieuwe bedrijventerreinen en op de Campus Leerpark/Gezondheidspark. In die vraag willen we voorzien, zodat de stad groeit en bloeit en sterker wordt.

De komende jaren is er veel te vieren in de stad en ook daarmee zetten wij de stad stevig op de kaart. Dordrecht heeft immers een rijke traditie aan historische gebeurtenissen, waarop we met recht trots zijn. Uiteraard vieren en herdenken we die momenten. Zo kijken we in 2018-2019 terug op 400 jaar Dordtse Synode, nationaal en internationaal van groot belang. In 2020 vieren we dat Dordrecht 800 jaar geleden stadsrechten kreeg en daarmee de oudste stad van Holland is. In 2021 is het 600 jaar geleden dat het landschap van Dordrecht en de Biesbosch werd gevormd door de Sint Elisabethsvloed. Een goede gelegenheid om de bijzondere kwaliteiten van Dordrecht als ‘groen/blauwe parel’ in de Randstedelijke delta en de relevantie van waterveiligheid nog eens te benadrukken. Allemaal redenen om de volle aandacht te schenken aan het mooie erfgoed van de stad en de blijvende betekenis voor ons land.

We vertalen de energie en kracht van de historie naar concrete projecten en impulsen om Dordrecht ‘toekomstproof’ te maken: een gezonde, groene stad vol leven en ondernemerszin, om door te geven aan nieuwe generaties zelfbewuste ‘Eilanders’ en iedereen die daar bij wil horen en aan bij wil dragen.

Wat voor stad willen we in 2030 zijn?

Om voor onze inhoudelijke ambities steeds scherpe keuzes te maken, hebben we het toekomstbeeld van 2030 geschetst en van daaruit terugvertaald naar keuzes en beleid voor de komende vier jaar.

Wat is het ‘Nieuw Dordts Peil’ in 2030?
Dordt is in 2030 een nog betere versie van zichzelf: een groene, levendige stad die beweegt naar 140.000 inwoners, met een veerkrachtige bevolking en een hoger welvaartsniveau, sociaal-economisch in balans. Een stad waar geboren en getogen Dordtenaren en steeds meer nieuw gevestigde ‘Eilanders’ profiteren van het beste van twee werelden: de eigenheid, de zelfbewustheid en de grootstedelijke voorzieningen van Dordrecht enerzijds en de uitstekende connecties met de Randstad anderzijds. Want zeg nou zelf: waar kun je zo dicht bij Rotterdam wonen in een historische stad, omringd door water en met een Nationaal Park als achtertuin?

Dordrecht heeft haar unieke positie langs de weg, water en spoor maximaal benut. Als gevolg daarvan zijn logistieke bedrijven zich in Dordrecht en de Drechtsteden gaan vestigen. In hun kielzog is ook de bedrijvigheid in de zakelijke en financiële dienstverlening, kennis gedreven maakindustrie, toerisme en recreatie fors toegenomen. Dit aanbod van werk op beroepsgericht, midden en hbo/universitair niveau heeft ook de aandacht getrokken van hbo’s die hier specifieke opleidingen zijn gestart. Tot slot is Dordrecht met haar topklinisch ziekenhuis een belangrijk speler in de gezondheidszorg.

De groei van de stad en de verbondenheid met de metropoolregio bieden ondernemers en inwoners volop kansen op werk. Meer werk betekent ook minder armoede, minder laaggeletterdheid en minder eenzaamheid. Dordrecht is in 2030 een stad waar inwoners voor zichzelf een positief toekomstperspectief zien, waar meer mensen méédoen en in staat zijn om met fysieke, emotionele en sociale uitdagingen in het leven om te gaan. Zijn uitdagingen (even) te groot om zelf of samen met de naaste omgeving aan te pakken, dan kunnen mensen terugvallen op snelle, passende en betaalbare ondersteuning.

De reis naar 2030: 6 leidende principes

De leidende principes helpen ons scherpe keuzes te maken en het beleid de komende vier jaar af te blijven stemmen op de bestemming, op de stad die we in 2030 willen zijn. We stellen ons bij elke keuze de vraag of dit bijdraagt aan de leidende principes.

1. Dordrecht Groeit: méér inwoners, méér draagkracht

‘Leidt deze keuze tot méér draagkracht?’

Over 4 jaar is de dalende lijn qua inwoneraantal gekeerd. Het aantal inwoners van de stad is aan het stijgen. De stad groeit en bloeit.

Dordrecht is een stad met een aantrekkelijk en levendig stadshart, grootstedelijke voorzieningen en recreatiemogelijkheden. Dat merken geboren en getogen Dordtenaren én wordt gezien door mensen van buiten de stad. Om voorzieningen in de binnenstad en in de wijken betaalbaar te houden, moeten we bouwen aan de stad. Nieuwe woningen op aantrekkelijke binnenstedelijke locaties, die jongeren, studenten en gezinnen aan Dordrecht verbinden, want meer mensen betekent meer draagkracht voor de voorzieningen van de stad.

2. Dordrecht Zorgt: inwoners met veerkracht

‘Leidt deze keuze tot sterkere (buurt)netwerken en meer veerkracht?’

Over 4 jaar doen mensen minder vaak en minder lang een beroep op (zware) ondersteuning. Alledaagse problemen worden meer en meer in de naaste omgeving opgepakt.

Omzien naar en zorgen voor elkaar begint niet bij de overheid: familie, vrienden en (buurt)netwerken hebben een belangrijke rol in het voorkomen en aanpakken van alledaagse problemen. Als mensen meer zelf moeten doen, moeten ze ook ervaren dat als dat onverhoopt niet lukt er hulp en een vangnet van instanties en/of de overheid is. De afgelopen drie jaar is een tijd geweest van vele veranderingen in het sociale domein. De transitie van de drie decentralisaties (Jeugdwet, Participatiewet en Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO)) is goed verlopen, de transformatie is echter nog volop aan de gang: we zetten in op passende, tijdige en betaalbare ondersteuning aan inwoners, eenvoudig toegankelijk en zoveel mogelijk in de eigen wijk.

3. Dordrecht Verdient: een leven lang werk

'Leidt deze keuze tot meer (kansen op) werk?'

Over 4 jaar zijn er 4000 nieuwe banen gecreëerd in Dordrecht en sluit het aanbod van mbo- en hbo-opleidingen beter aan bij de vraag vanuit de regionale arbeidsmarkt.   

Met de Groeiagenda zetten we nadrukkelijk in op een lange termijn strategie met een verbreding van de economische basis van de stad en regio. Zo worden we een volwaardige en krachtige speler in het economisch netwerk van de Randstad. Dat begint bij goed opgeleide inwoners, van vakmensen tot kenniswerkers. En het is pas écht voelbaar als een afgeronde opleiding ook resulteert in werk. In het aantrekken van nieuwe werkgevers, leggen we de focus op het koppelen van innovatiekracht aan de productiekracht waarin de regio groot is geworden. En we investeren in het actief aanbieden van alle vestigingsvoorwaarden die deze werkgevers aan onze stad verbinden. 

4. Dordrecht Verbindt: centrumstad van de regio, toegangspoort van de Randstad

‘Verbetert deze keuze de verbinding met de Randstad?’

Over 4 jaar is een structurele oplossing gevonden voor goede verbindingen met de Randstad en Breda en zijn treinhalte Leerpark en station Dordrecht Centraal veelgebruikte overstappunten voor OV- en fietsforensen.

De kracht van het stedennetwerk in de Randstad wordt doorslaggevend voor de economische ontwikkeling van Nederland. Dordrecht is als entree vanuit het zuiden duidelijk onderdeel daarvan. In steden wordt het meeste geld verdiend, daar zijn de meeste banen te vinden, daar trekken de mensen naartoe. Daarom werken we aan een goed bereikbare stad over weg, water en spoor, die ontmoeting en samenwerking aanmoedigt en faciliteert. Uitwisseling tussen mensen en bedrijven langs de Oude Lijn (grote steden langs het spoor tussen Leiden en Dordrecht) en de Brabantse stedenrij. Verbinding tussen centrumstad en regio Drechtsteden, waarbij Dordrecht voor de inwoners van de omliggende gemeenten eindbestemming of overstappunt is. 

5. Dordrecht Geeft Ruimte: aan particulier initiatief met eigen verantwoordelijkheid

‘Leidt deze keuze tot verbetering van de leefomgeving?’

Over 4 jaar weten initiatiefnemers sneller waar zij aan toe zijn. Binnen heldere kaders vooraf hebben zij meer ruimte voor de invulling van hun initiatief. Zij zorgen zelf voor vroegtijdige participatie van belanghebbenden. Want ruimte geven werkt alleen als initiatiefnemers ook verantwoordelijkheid nemen.

Onze samenleving verandert. Burgers en bedrijven willen meer invloed hebben op hun leefomgeving en hebben daar ook ideeën over. Het is niet alleen de overheid die initiatief neemt voor de ontwikkeling van de stad. Nieuwe wetgeving in het fysieke domein (de Omgevingswet) wil hiervoor meer ruimte gaan bieden. Het motto van deze wet is ‘Ruimte voor ontwikkeling, waarborgen van kwaliteit’. Wij onderschrijven dit motto en willen meegaan in die maatschappelijke beweging, niet alleen voor het fysieke domein. Dat betekent een andere manier van werken en besturen. Maar het betekent ook meer eigen verantwoordelijkheid voor burgers en bedrijven voor hun leefomgeving. Rollen en verantwoordelijkheden verschuiven. Dat gaat niet van de ene op de andere dag. We willen daarom samen oefenen met nieuwe rollen en verantwoordelijkheden, en werkende weg de nodige veranderingen doorvoeren.

6. Dordrecht Neemt Verantwoordelijkheid voor de toekomst: een slagvaardig en doelgericht bestuur

‘Is deze keuze ook goed voor de volgende generatie(s)?’

Er komen cruciale en tevens urgente keuzes op ons af, waarbij de beslissingen van nu bepalend zijn voor de volgende generatie(s). Dit geldt bijvoorbeeld voor woningbouw, bereikbaarheid en mobiliteit, energiegebruik, zorgaanbod, onderwijs, milieu en financiële verplichtingen. Een aantal keuzes die we komende periode gaan maken, kunnen we niet meer terugdraaien. Zeker op die onderwerpen is een breed gedragen, meerjarige, toekomstbestendige aanpak noodzakelijk. De missie is dat te verenigen met snelheid van uitvoering.

Met het oog op de sociaal-economische urgentie willen we die keuzes slagvaardig maken en is een daadkrachtige samenwerking noodzakelijk. Dordrecht neemt het voortouw en de verantwoordelijkheid, haakt mede-overheden en instanties aan die nodig zijn om dat goed voor elkaar te krijgen en neemt afstand van constructies die leiden tot vertragende bestuurlijke drukte.

Akkoord in woord en beeld: tekeningen van de gesprekstafels

Als onderdeel van het formatieproces zijn 5 gesprekstafels georganiseerd:

  • Nieuw perspectief op ouderenzorg
  • Innovatieve zorgconcepten voor beschermd wonen en opvang

  • Energiezuinige, groene wijken

  • Leerpark/Gezondheidspark: Samen bouwen aan een wijk met karakter en kwaliteit

  • Het stimuleren van banengroei in Dordrecht

Aan deze gesprekstafels wisselden de coalitiepartijen (BVD, VVD, CDA en CU/SGP) en in totaal meer dan 30 vertegenwoordigers van bedrijven, kennis- en zorginstellingen en raadsleden van meerdere politieke partijen van gedachten over ambities en dilemma’s. Deze gesprekken hebben een belangrijke bijdrage geleverd aan de aanscherping van de opgaven en afspraken; adviezen, ideeën en aandachtspunten zijn verwerkt in de teksten van het akkoord en in tekeningen uit het beeldverslag, dat Visualiser Bert van der Meer van de gesprekstafels heeft gemaakt.