Coalitieakkoord gemeente Dordrecht 2018 – 2022

Zorgzame stad

Samenleven begint niet bij de overheid: dat begint dichtbij huis. Bij familie en vrienden, buurtnetwerken, kerken en moskeeën, verenigingen en initiatieven die mensen samenbrengen. Onze stad kent veel goede initiatieven, zoals Helpende handen, Wij Crabbehof, buurtcirkels en inloophuizen. Deze initiatieven willen we koesteren en stimuleren, zodat partners in de wijken met elkaar bestaande voorzieningen uitbouwen tot plekken voor ontmoeting. Immers: in een stad waar mensen elkaar kennen, wordt eenzaamheid voorkomen en lossen mensen samen zélf meer op.

Uitgangspunt van ons denken is dat gezondheid méér is dan de af- of aanwezigheid van ziekte: gezondheid draait vaak om kleine dingen die grote betekenis hebben in het dagelijks leven van mensen. Mensen die grip hebben op hun leven en perspectief zien voor de toekomst, kunnen veranderingen in het leven beter aan. We hechten aan eigen verantwoordelijkheid.

We waarderen én ondersteunen de inzet van mantelzorgers: zij zijn belangrijk voor hun naasten en een onmisbare schakel in de dagelijkse ondersteuning. We blijven de keuzevrijheid van cliënten waar het zorgaanbieders betreft belangrijk vinden en willen professionele (geestelijke) gezondheidszorg nadrukkelijk meer verbinden met de partijen die actief zijn in het sociale netwerk in de wijk (wijkteams, maatschappelijke initiatieven en anderen). Daarbij willen wij ons inzetten om eenzaamheid te bestrijden.
Dat doen wij samen met onze (zorg)partners in de Dordtse samenleving en in samenhang met het beleid voor mantelzorgers en vrijwilligers.

We willen recht doen aan wat mensen kunnen. Dordtenaren die niet aan het werk of naar school kunnen, doen mee via vrijwilligerswerk, gaan via participatieplekken aan de slag of maken gebruik van dagbesteding. Wij willen mensen geen labeltje geven en bekijken ongeacht wetten of regels wat het beste is voor onze inwoners. In 2018 en 2019 maken we daarin een beweging door het opstellen van integraal beleid dat recht doet aan mogelijkheden van mensen, zodat iedereen naar vermogen mee kan doen.

Zijn uitdagingen (even) te groot om zelf of samen met de naaste omgeving aan te pakken, dan kunnen mensen terugvallen op snelle, passende en betaalbare ondersteuning. De komende jaren zetten we in op innovatieve aanpakken gericht op preventie en vroegsignalering. Innovatie is wat ons betreft niet iets extra’s, maar een basishouding om ook op termijn de zorg betaalbaar en de kosten beheersbaar te houden voor hen die dat echt nodig hebben.

Voor onze nieuwe generatie Dordtenaren is ons motto: geen kind tussen wal en schip. Wij stellen ons tot doel dat alle kinderen mee kunnen doen op school, niet opgroeien in armoede en later aan het werk kunnen. De ambities uit het Thuiszitterspact (2017) en het programma Samen tegen Armoede omarmen we. We verbeteren onze succesvolle aanpak voortijdig schoolverlaters én we maken heldere afspraken met basisscholen en kinderopvangorganisaties over het bieden van gelijke kansen en voorkomen/aanpakken van onderwijsachterstanden.

Het overgrote deel van onze zorgbudgetten geven wij uit via de regio (zie ook Verbindende stad). Door de komende jaren in te zetten op een verbeterde afstemming tussen het regionale en lokale aanbod, willen we de toeleiding naar zwaardere zorg afremmen. We realiseren ons dat de budgetten voor onder andere de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO), bijstand en jeugdhulp de komende jaren desondanks ontoereikend zijn en voeren samen met andere gemeenten een stevige lobby richting het kabinet om voldoende geld te krijgen om onze taken in het sociaal domein naar behoren uit te kunnen voeren. Desalniettemin is het noodzakelijk om samen met onze partners in de regio keuzes te maken in het sociaal domein.

Afspraken

Om overbelasting van mantelzorgers te voorkomen, ontwikkelen we passende respijtvoorzieningen. Daarnaast maken we werk van gratis parkeren voor mantelzorgers als onderdeel van een breed ondersteuningsarrangement voor deze groep. Hiervoor reserveren we extra middelen bovenop het bestaande budget.
We stappen op onderdelen af van jaarcontracten en gaan meerjarige afspraken aan met onze zorgpartners. Zo dringen we de administratieve lasten terug en maken we onze oproep tot partnership en innovatie realistisch. Daarbij stellen we de voorwaarde dat de instellingen meer dan nu met elkaar samenwerken en afstemming zoeken bij het aanbieden van hun (zorg)dienstverlening.
We maken nieuw beleid waardoor Dordtenaren mee kunnen doen ongeacht welke regelgeving geldt. Daarom brengen we in onze Dordtse begroting de middelen van WMO, Participatiewet, Wet Sociale Werkvoorziening (WSW) en Jeugdwet samen in één begrotingsprogramma.
Onder het motto ‘iedereen doet mee’ maken we werk van scholing én een goede matching met werkgevers. Als Dordtenaren toch een beroep moeten doen op de bijstand, verwachten we een tegenprestatie. We willen dat op een respectvolle wijze doen, die uitgaat van meedoen naar vermogen. We onderzoeken in welke vorm en op welke termijn we dit motto in de praktijk kunnen brengen, zodat geen Dordtenaar aan de kant staat en bij kan dragen aan onze stad.
Dit geldt ook voor (middelen voor) vrijwilligerswerk. Nieuw op te stellen vrijwilligersbeleid, waarin de 1-loket-gedachte een belangrijke rol inneemt, sluit daarop aan.

Van de gesprekstafel: ‘Mensen willen en kunnen langer thuis wonen. Mantelzorgers zijn daarbij onmisbaar… Regel respijtzorg, zodat mantelzorgers niet overbelast raken en ervaren dat zij er niet
alleen voor staan.’

Met zorginnovatie en inkoop realiseren we nieuwe ondersteuningsvormen, die beter aansluiten op de zorgbehoefte, omdat lichte hulp soms te licht en zware hulp te zwaar is. We verwachten daarmee een afname van maatwerkvoorzieningen.
We onderzoeken de mogelijkheden om een pilot te starten waarmee wij laagdrempelig (zonder indicatie) een aantal voorzieningen beschikbaar kunnen stellen. Denk aan: opvoedhulp, gezinscoach, begeleiding bij vechtscheidingen en schuldhulpverlening. Doel hiervan is om zo vroeg mogelijk te kunnen interveniëren en erger te voorkomen.
We handhaven de regionale afspraken omtrent de jeugdhulp (waaronder die over keuzevrijheid voor de cliënt), maar zetten sterker in op het lokaal kunnen inzetten van de beschikbare middelen én op heldere afspraken met en tussen de instellingen over een op elkaar aansluitend aanbod van (zorg)dienstverlening. Waar nodig sturen we lokaal bij waar het gaat om de toegang en verlening van zorg en we onderzoeken hoe we in de doorverwijzing beter kunnen samenwerken in de keten, met inbegrip van de huisartsen. Hiertoe richten we een taskforce op. We hanteren de uitgangspunten van het in 2018 vast te stellen Meerjarenprogramma, aangevuld met het lokaal op te stellen plan. Dit wordt voor 1 juli 2018 ter besluitvorming aan de raad aangeleverd.
De rijksmiddelen die wij ontvangen voor de uitvoering van de wettelijke taken in het sociaal domein, leiden bij veel gemeenten in de praktijk tot toenemende tekorten. Dit geldt ook voor gemeente Dordrecht. Desalniettemin streven we ernaar om in meerjarenperspectief zonder aanvullende middelen (bovenop de rijksmiddelen) ook voor de WMO en jeugdhulp passende, tijdige en betaalbare zorg te realiseren. Hierbij beschouwen we het totaalbudget voor het sociaal domein als het financiële kader waarbinnen we alle taken uitvoeren. De tekorten in het sociaal domein zien we als een collectieve verantwoordelijkheid van de coalitie.
De overgang 18-/18+ loopt niet altijd soepel, en in sommige gevallen wordt niet tijdig de adequate zorg geleverd. In veel gevallen ontstaan deze problemen doordat er nu meer mensen worden geholpen met minder geld; maar ook dan geldt ons uitgangspunt: geen kind tussen wal en schip. Dat vereist ruimte aan de professional, maar ook strakke sturing. Op beide punten gaan we in gesprek met betrokkenen partijen.
In het kader van preventie en vroegsignalering onderzoeken we de mogelijkheid om nadere regels te stellen aan reclame-uitingen.

Onderwerpen die we samen met strategische partners verder uitwerken

We gaan met professionele partijen in de (geestelijke) gezondheidszorg in gesprek om de samenwerking met de partners in de wijken uit te breiden. We zijn bereid om met financiële prikkels deze samenwerking te versterken.
Zowel bestuurlijk als politiek (Drechtraad en Drechtstedenbestuur (DSB)) gaan wij in gesprek over een visie voor het sociaal domein met verschillende scenario’s en bijbehorende financiële consequenties, zodat helder is vanuit welke visie/financieel kader besluiten worden voorgelegd.
We voeren samen met maatschappelijke partners het programma ‘Samen tegen Armoede’ uit. We streven hierbij naar de introductie van een DordtPas voor alle Dordtenaren in 2019, waarmee we culturele, recreatieve en sportieve voorzieningen voor alle inwoners van de stad toegankelijk maken.
Met de basisscholen en de kinderopvangorganisaties stellen we een ambitieuze onderwijsvisie op met daarin heldere afspraken hoe wij gezamenlijk werken aan de gelijke kansen voor kinderen. Hierbij leggen we ook koppelingen met de aanpak laaggeletterdheid, armoedebestrijding, muziekonderwijs, gezondheid en lifestyle (JOGG).
Onze aanpak voortijdig schoolverlaters is succesvol, maar we willen die nog verder verbeteren, want er vallen nog steeds jongeren uit. Daartoe willen de samenwerking tussen het onderwijs en de jeugdhulp verder verbeteren, zodat jongeren snel ‘opgepakt’ worden en niet uit het zicht verdwijnen.
Samen met de onderwijspartners in het primair onderwijs onderzoeken we de mogelijkheden om in samenwerking met de Sociale Dienst Drechtsteden (SDD) conciërges aan te stellen die leerkrachten ondersteunen. Daarmee creëren we extra banen, verlagen we de werkdruk op de scholen en bieden we mensen vanuit een uitkering perspectief.